1599 Biblia Wujka – karta z Psalmami
„Srebro siedmkroć przeczyszczone" – Psalmy 9–12 z uczonym komentarzem235 zł
Na stanie
Opis
Zapraszam do licytacji karty z najsłynniejszej szesnastowiecznej polskiej Biblii Jakuba Wujka. Są to oryginalne dwie strony z Biblii wydanej w 1599 roku.
BIBLIA WUJKA
I wydanie 1599 rok
Strony 559,560 (1 karta)
psalmy Dawidowe
Język staropolski, Wymiary ca. 32 x 22 cm, stan ogólny dobry. Do karty wystawiony będzie Certyfikat Autentyczności, z pieczątką mojego Antykwariatu, a także pocztówka z alfabetem gotyckim, ułatwiająca rozczytanie tekstu.
Zakres fragmentu: Księgi Psalmów – koniec Psalmu 9 według Wulgaty, cały Psalm 10 „wedle Żydów”, oraz Psalmy 10 i 11 według Wulgaty (u Żydów 11 i 12)
Ta karta jest czymś więcej niż stroną z psalmami. To zapis sporu o to, jak w ogóle liczyć psalmy – i pokazuje go na własnym przykładzie. Każdy tytuł ma tu podwójną numerację: „PSALM X. á u Żydów 11″. Na marginesie stoi krótka, ostra uwaga: nowi Żydowie porozrywali psalmy. Pod tekstem biegnie zaś gęsty komentarz, w którym drukarz przywołuje świętego Augustyna, świętego Hieronima, Euthymiusza, Teodoreta, Genebrarda, a po drugiej stronie także rabina Salomona, Aben Ezrę, Akwilę, Symmachusa i Teodocjona. Do tego wtręty po hebrajsku i po grecku. Czytelnik dostaje nie tylko tekst, ale i całą dyskusję nad nim.
Sam psalm 10 według numeracji hebrajskiej to jeden z najbardziej niepokojących tekstów Psałterza. Zaczyna się od pytania, które pada bez owijania: czemu, Panie, stanąłeś z daleka i nie patrzysz, gdy jest ucisk? Potem następuje portret człowieka bezwzględnego, narysowany z zimną precyzją. Chwali się własną żądzą, a Boga po prostu nie ma w jego myślach. Jego usta są pełne przekleństwa i zdrady, siedzi w zasadzce z bogatymi, czyha na niewinnego. Najmocniejszy jest obraz drapieżnika: czai się w kryjówce jak lew w jamie, zastawia sidła i ciągnie w nie ubogiego. Mówi sobie w sercu, że Bóg zapomniał i odwrócił twarz. Psalm nie kończy się jednak rezygnacją, tylko żądaniem: powstań, Panie, i nie zapominaj o ubogich. Zamyka go zdanie o sądzie dla sieroty i nędzarza, żeby człowiek z ziemi przestał już siać strach.
Druga strona przynosi dwa krótkie psalmy. W pierwszym pojawia się obraz, który zapada w pamięć: doradcy namawiają psalmistę, żeby uciekał w góry jak wróbel, bo grzesznicy już naciągnęli łuk i przyłożyli strzały do cięciwy, by w ciemności strzelać do prawych sercem. Odpowiedź jest krótka – Pan ma stolicę w niebie, a Jego oczy patrzą na ubogiego. Drugi psalm to skarga na świat, w którym zniknęła prawda: każdy mówi bliźniemu rzeczy próżne, wargi są zdradliwe, a ludzie chełpią się, że język jest ich własnością i nikt im nie rozkaże. W samym środku stoi zdanie o słowach Bożych – czystym srebrze siedem razy przetopionym w ogniu.
Komentarz pod tekstem bywa równie ciekawy jak psalmy. Przy wersecie o „obliczu ich” drukarz wywodzi z hebrajskiej liczby mnogiej tajemnicę Trójcy Świętej, odwołując się do słów wypowiedzianych do Abrahama, i śledzi drogę greckiego słowa prosopa do łacińskiego persona, które w końcu zaczęło oznaczać Osoby Boskie. Kilka wierszy niżej pada twarde stwierdzenie, że hebrajski Szeol znaczy piekło, a nie grób, i że tak rozumieli je sami Żydzi.
Wierny zapis tekstu z karty:
Srebro siedmkroć przeczyszczone (Kluczowy werset)
„Słowá PANSKIE/ słowá czysté: śrébro w ogniu doświadczoné/ probowané źiemi śiedmkroć przeczyśćioné.” (Psalm 11 według Wulgaty, u Żydów 12, werset 7)
Pytanie bez osłonek
„Czemuś PANIE odstąpił dáleko/ przeglądasz w potrzebách/ w vćisku?” (Psalm 10 wedle Żydów, werset 1)
Lew w jamie
„Oczy iego vpátruią vbogiégo: tái sie ná zdrádźie w skrytym mieyscu/ iáko lew w iámie swoiéy.” (Psalm 10 wedle Żydów, werset 9)
Ucieczka na górę jak wróbel
„W PANV ia vfam: iákóż mówićie duszy moiéy/ vćiekay ná górę iáko wróbel? Bo oto grzesznicy náćiągnęli łuk/ nágotowáli strzały swé w sáydaku/ áby postrzeláli w ćiemnośći práwych sercem.” (Psalm 10 według Wulgaty, u Żydów 11, wersety 2–3)

Istnieje mozliwość dokupienia passepartout lub okładek do tej karty




