Opis

Nakład Księgarni św. Wojciecha, Poznań, Warszawa, Wilno, r.w.n.
Wymiary 17 x 12 cm, stron 642. Ogólny stan zachowania dobry-. Okładka oryginalna (ubytek grzbietu)

BARD POLSKI. ALBUM POETÓW POLSKICH — zebrał Bolesław Koreywo. Wydanie drugie, 1923

Antologia, która po 1918 roku po raz pierwszy zabrzmiała pełnym głosem.

Pierwsza edycja Barda Polskiego powstała jeszcze pod zaborami i musiała przejść przez sito carskiej (lub pruskiej) cenzury — najgorętsze utwory polskiej poezji patriotycznej zostały z niej usunięte. To wydanie drugie, z 1923 roku, jest tym, na które redaktor czekał — uzupełnione właśnie o te wiersze, „które w pierwszem wydaniu tej książki przeważnie dla ówczesnych względów cenzuralnych” musiały zostać pominięte. Sam Koreywo pisze o tym w przedmowie wprost.

To 640 stron polskiej poezji w jednym tomie — od Kochanowskiego, przez Krasickiego, Mickiewicza, Słowackiego, Krasińskiego, Norwida, po Asnyka, Konopnicką, Tetmajera, Makuszyńskiego i dziesiątki innych. Antologia ułożona alfabetycznie według autorów, pomyślana jako reprezentatywny przegląd polskiego dorobku poetyckiego dla domowej biblioteki II Rzeczypospolitej.

Nakład prestiżowej Księgarni św. Wojciecha — jednej z najważniejszych polskich oficyn katolickich i patriotycznych okresu międzywojnia, z ośrodkami w Poznaniu, Warszawie i Wilnie.

Egzemplarz nosi ślady życia: pieczątka własnościowa „Książki Bolesława Korewy” (zbieżność nazwiska z redaktorem to ciekawy zbieg okoliczności — może dawny właściciel był krewnym?), drobna notatka odręczna na karcie ochronnej. Oprawa wydawnicza z dekoracyjnym tłoczeniem tytułu na licu.

Idealna pozycja dla: miłośników polskiej poezji, kolekcjonerów książek międzywojennych, badaczy historii cenzury w literaturze polskiej, a także dla każdego, kto szuka jednego tomu, w którym znajdzie wszystkich klasyków polskiego wiersza pod jedną okładką.

Wydanie drugie, uzupełnione o utwory, które w pierwszej edycji musiały zostać pominięte ze względu na cenzurę zaborczą — pierwsza pełna wersja tej popularnej antologii, jaką Koreywo mógł oddać czytelnikom dopiero w wolnej Polsce.

nazwiska autorów w antologii

Cyprian Kamil Norwid — formalnie klasyk, ale w antologiach z lat 20. XX wieku obecność Norwida wciąż była daleka od oczywistości. Dopiero Miriam (Zenon Przesmycki) wydobywał go wówczas z zapomnienia, więc obecność jego wierszy w Bardzie z 1923 r. to znak nowoczesności doboru.

Kornel Ujejski — „ostatni wielki poeta romantyzmu”, autor Chorału („Z dymem pożarów…”), dziś czytany niemal wyłącznie przez specjalistów, w XIX w. uważany za czwartego wieszcza.

Władysław Syrokomla (Ludwik Kondratowicz) — bard ziem litewsko-białoruskich, autor Lirenki, gawęd szlacheckich i wierszy o ludzie wiejskim.

Wincenty Pol — poeta epoki romantyzmu, autor Pieśni Janusza i Pieśni o ziemi naszej, w PRL programowo wycofywany z kanonu szkolnego.

Teofil Lenartowicz — „lirnik mazowiecki”, autor wierszy stylizowanych na pieśń ludową, dziś niemal nieobecny w obiegu czytelniczym.

Antoni Malczewski — autor Marii, jednego z arcydzieł polskiego romantyzmu, ale poza akademią praktycznie zapomniany.

Seweryn Goszczyński — poeta „szkoły ukraińskiej” polskiego romantyzmu, autor Zamku kaniowskiego.

Bohdan Zaleski — kolejny ze „szkoły ukraińskiej”, przyjaciel Mickiewicza, w swoim czasie niezwykle popularny.

Franciszek Karpiński — autor Kiedy ranne wstają zorze i Bóg się rodzi — kolędy zna każdy, poety samego niemal nikt.

Franciszek Dionizy Kniaźnin — oświeceniowy bajkopisarz i liryk, dziś znany głównie filologom.

Antoni Edward Odyniec — przyjaciel Mickiewicza z czasów wileńskich, tłumacz i poeta, jego Listy z podróży przewyższają dziś sławą jego wiersze.

Władysław Bełza — autor wiersza „Kto ty jesteś? — Polak mały”, najsłynniejszy „poeta dziecięcy” II Rzeczypospolitej, dziś niemal wyłącznie znany z tego jednego utworu.

Lucjan Rydel — poeta Młodej Polski, pierwowzór Pana Młodego z Wesela Wyspiańskiego, autor Betlejem polskiego.

Kazimierz Przerwa-Tetmajer — formalnie klasyk Młodej Polski, ale w masowej świadomości czytelniczej dziś prawie nieobecny.

Adam Asnyk — pozytywista, autor „Daremne żale, próżny trud”, w PRL zepchnięty na margines kanonu.

Maria Konopnicka — kojarzona z Rotą i wierszami dziecięcymi, ale jako poetka liryczna zapomniana.

Kornel Makuszyński — kojarzony niemal wyłącznie z prozą dziecięcą, ale tu występuje jako poeta —  rzadkość warta podkreślenia.