DRAMAT POLSKI DOBY NAJNOWSZEJ – Piotr Chmielowski, Lwów 1902

Rok 1902 to środek Młodej Polski. Rok wcześniej odbyła się krakowska prapremiera „Wesela”, na scenach grano Przybyszewskiego, a krytycy spierali się, czy nowy dramat to odrodzenie teatru, czy jego choroba. W tym samym czasie Piotr Chmielowski, jeden z najważniejszych krytyków pokolenia pozytywistów, postanowił zmierzyć się z twórczością młodszych i opisać, dokąd zmierza polski dramat. Wyszła z tego książka, która do dziś pokazuje epokę oczami człowieka wychowanego na zupełnie innej literaturze – i mimo to gotowego słuchać.

Chmielowski pisze o dramatach ostro, ale uczciwie. Streszcza akcję, rozbiera idee, ocenia wykonanie, pilnuje spójności kompozycji i psychologicznej prawdy postaci. Ciekawe jest to, jak pisał o Przybyszewskim: bohaterowie tych sztuk budzili w nim moralny sprzeciw, a jednak przyznawał, że wywierają niezwykle silne wrażenie. Książka zaczyna się od Fredry i od przypomnienia, jak surowo oceniali go współcześni – autor pokazuje w ten sposób, że każda epoka krzywdzi swoich pisarzy, zanim nauczy się ich cenić. Dalej pojawia się między innymi Sewer (Ignacy Maciejowski), wspomniany jako zmarły niedawno autor obrazów z życia krakowskiej wsi.

Tytuły rozdziałów same mówią wiele o tym, co autor zobaczył w dramacie przełomu wieków: Sposępnienie nastroju, Allegorya, symbol i cudowność w dramacie, Realizm psychologiczny w zobrazowaniu społeczeństwa, Umysłowość młodzieży odbita w dramacie, Taniec miłości i śmierci, Fantazya ponad wszystkiem.

Piotr Chmielowski (1848–1904) był historykiem literatury, krytykiem i encyklopedystą, autorem wielotomowej „Historii literatury polskiej” i prac o Mickiewiczu. W 1903 roku objął katedrę historii literatury polskiej na Uniwersytecie Lwowskim, rok później zmarł. „Dramat polski doby najnowszej” należy do jego ostatnich książek i uzupełnia wcześniejszą „Naszą literaturę dramatyczną”.

Pozycja dla miłośników Młodej Polski, historyków teatru i dramatu, a także dla kolekcjonerów dawnej krytyki literackiej.

Opis egzemplarza:
Lwów 1902, nakład księgarni H. Altenberga. 177 stron, format 21 x 14 cm. Oprawa twarda, wewnątrz zachowana oryginalna okładka papierowa. Stan ogólny bardzo dobry.