Opis

Homer – Iliada. Przełożył oraz opatrzył wstępem i słowniczkiem imion własnych Ignacy Wieniewski. Rysunki Tadeusza Terleckiego. Londyn 1961. B. Świderski. s. XXXII, [4], 415, ilustracje w tekście, 25 cm, oprawa wydawnicza płócienna, ślepe i złocone tłoczenia na licu i grzbiecie.

Emigracyjne arcydzieło typograficzne i przekładowe zarazem — wydane w zaledwie 1500 egzemplarzach, w egzemplarzu o proweniencji, która sama w sobie jest opowieścią o losach polskiego wychodźstwa.

Przekład. Ignacy Wieniewski (1896 Tarnopol – 1986 Londyn) był jednym z najwybitniejszych polskich filologów klasycznych XX wieku. Studiował na Sorbonie i w Collège de France, wojnę spędził najpierw organizując polskie gimnazjum w Rumunii, potem w Wojsku Polskim we Francji i w Szkocji; w latach 1942–45 kierował wydziałem organizującym szkolnictwo dla polskiej młodzieży na uchodźstwie, a w 1956 objął katedrę filologii klasycznej w Polskim Uniwersytecie na Obczyźnie w Londynie. Mimo zabiegów kolegów z kraju, m.in. profesora Kazimierza Kumanieckiego, nigdy nie wrócił do Polski.

Jego Iliada to przekład heksametryczny nowego typu — odchodzący od dziewiętnastowiecznej maniery Dmochowskiego na rzecz języka klarownego, rytmicznego i mówionego. W 1961 roku otrzymał za niego I nagrodę Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie im. Herminii Naglerowej. Wieniewski poświęcił mu też osobną rozprawę teoretyczną (Podstawy naukowe mojego przekładu „Iliady”, „Rocznik Polskiego Towarzystwa Naukowego na Obczyźnie” 1961). Do Polski przekład dotarł dopiero w 1984 roku, gdy Wydawnictwo Literackie ogłosiło go z ilustracjami Wyspiańskiego — z adnotacją „tekst wg wyd. Londyn 1961″. Niniejsze wydanie jest zatem pierwodrukiem.

Druk. Tom wydano z okazji dziesięciolecia firmy księgarskiej B. Świderskiego — jednej z najważniejszych polskich oficyn emigracyjnych w Londynie — w nakładzie 1500 egzemplarzy, czcionką Century, na papierze L. D. High M. F., w drukarni Gryf pod dyrekcją Władysława Kowalewskiego. Klisze wykonali Westminster Engravers, oprawę — introligatornia Intropol Bookbinders Jana Szarkowskiego. Kolofon wymienia z nazwiska całą załogę: linotypistę Czesława Przepiórkę, zecerów Pawła Jabłońskiego i Stanisława Wysockiego, maszynistę Józefa Pawlicę. Ta drobiazgowość jest bardzo emigracyjna — książka była wtedy aktem zbiorowym, a nie towarem. Rysunki Tadeusza Terleckiego, stylizowane na czarnofigurowe malarstwo wazowe, otwierają każdą z ksiąg.

Proweniencja — najmocniejszy punkt tego egzemplarza. Pieczęć „OSIEDLE PENRHOS — BIBLIOTEKA”. Penrhos koło Pwllheli w północnej Walii to Polskie Osiedle założone w 1949 roku przez Polskie Towarzystwo Mieszkaniowe (Polish Housing Society Ltd.) na terenie dawnej bazy szkoleniowej RAF — dom dla polskich weteranów, którzy po 1945 roku nie wrócili do kraju rządzonego przez komunistów. Mieszkało tam kilkuset ludzi, w tym czterej generałowie; działało koło nr 220 Stowarzyszenia Polskich Kombatantów, kościół, sklep, szkoła i biblioteka, zakładana od pierwszych miesięcy przez ppłk. Mariana Aleksandra Jankowskiego — kawalera Virtuti Militari, który zmarł w Penrhos w 1962 roku. Współtwórca osiedla, Stefan Soboniewski, nazwał to miejsce „walijskim Soplicowem”.

Biblioteka Osiedla została zlikwidowana około 2020 roku; część zbiorów przejęła Biblioteka Polska POSK w Londynie, reszta rozeszła się. Egzemplarz z tą pieczęcią jest więc materialnym śladem po jednej z ostatnich polskich bibliotek emigracyjnych w Wielkiej Brytanii — i to książką szczególnie na miejscu: homerycka opowieść o powrocie i o tych, którzy nie wrócili, stała na półce ludzi, którzy nie wrócili.

Stan: oprawa wydawnicza płócienna, granatowa, ze złoceniami na licu i grzbiecie — zachowana bardzo ładnie. Blok zwarty, papier czysty, druk i ilustracje w bardzo dobrym stanie. Nieaktualne pieczątki własnościowe biblioteki Osiedla Penrhos. Stan ogólny dobry/bardzo dobry.