Lipiec 1826 roku, Lublin. Kończy się rok szkolny w Szkole Wojewódzkiej Lubelskiej i rektor z gronem nauczycielskim zaprasza „Prześwietną Publiczność” na publiczny popis uczniów – trzy dni egzaminów, odbywanych 22, 24 i 25 lipca, otwartych dla rodziców, urzędników i gości. Ten druk był zaproszeniem i programem zarazem. Od tamtego lata mija właśnie dwieście lat.

Takie programy drukowano co roku w szkołach Królestwa Polskiego, ale wydawane w małych nakładach, na jeden dzień, rzadko przetrwały. Ten wyszedł w Drukarni Rządowej w Lublinie i pokazuje szkołę od środka.

Jest tu sprawozdanie o stanie szkolnej biblioteki, która liczyła wówczas ponad dwa tysiące dzieł w kilku tysiącach woluminów, oraz lista darów do szkolnego muzeum – uczniowie przynosili, co mieli: ktoś wielką konchę morską, ktoś parę jelenich rogów. Jest wreszcie rozprawa naukowa dołączana do programu zgodnie z przepisami, autorstwa profesora Franciszka Ostrowskiego: „Widok historyczny stanu nauk matematycznych w 17. wieku”. To zwięzła, popularna historia matematyki od logarytmów, przez Kartezjusza, Fermata, Newtona i Leibniza, po optykę i astronomię, z osobnym ustępem o algebrze w geometrii. Ostrowski nie zapomina o Polakach – wymienia między innymi Adama Kochańskiego i Jana Heweliusza, nazwanego tu „Ptolemeuszem” swojego czasu.

Najciekawsze dla regionalisty i genealoga są ostatnie strony: imienne listy uczniów wszystkich klas, od VI kończącej szkołę po I, z wyróżnieniem tych, którzy za „przykładne obyczaje i szczególniejszą pilność” otrzymali publiczną pochwałę i nagrodę, gwiazdką oznaczono nagrodzonych książkami. Uczniowie ubodzy i pilni dostawali po 50 złotych z wieczystego funduszu fundatorów szkoły. Wśród nazwisk znajdziemy Koźmianów, Weyssenhoffa, Rychtera, Zakrzewskich i dziesiątki rodzin z Lubelszczyzny – dla kogoś, kto szuka przodka, to rzadki ślad z epoki sprzed ksiąg meldunkowych.

Stan: druk z 1826 roku, 51 stron oraz końcowe karty z listami uczniów. Format ok. 20 × 18 cm. Broszura bez okładki, ze śladem zielonego paska grzbietowego. Karta tytułowa i następna z dużym ubytkiem papieru w lewym dolnym narożniku, tekst tytułu zachowany. Ostatnia karta z plamą, zażółcenia i zabrudzenia, postrzępione brzegi. Na karcie tytułowej i końcowej dawna numeracja inwentarzowa (Nr 6017) i odręczny wpis własnościowy.