Opis

Pierwsze lato niepodległej Polski i piąta rocznica wymarszu Kadrówki – pierwsza, którą Polacy obchodzili już we własnym państwie. Na okładce Józef Piłsudski w płaszczu z futrzanym kołnierzem, nad nim tytuł: „W rocznicę 6. sierpnia 1914 r.”. Krakowski tygodnik wydał ten numer 9 sierpnia 1919 roku. Wojna z bolszewikami trwała wtedy w najlepsze, a Polska dopiero uczyła się być państwem. To widać na każdej stronie.

Nowości Illustrowane, Rok XVI, Nr 32, Kraków, 9 sierpnia 1919. Redaktor naczelny Wincenty Korolewicz, wydawcy Spadkobiercy St. Lipińskiego. Redakcja i administracja przy ul. Kazimierza Wielkiego 95. Pod tym samym adresem działała drukarnia D. E. Friedleina, w której pismo drukowano. 12 stron, format gazetowy.

Legiony i rocznica 6 sierpnia

Numer otwiera długi artykuł rocznicowy o „cierniowej drodze” Legionów, od formowania pierwszej kadry w Krakowie po odrodzone państwo. Towarzyszą mu zdjęcia, które dziś trafiają do albumów historycznych: Piłsudczycy szykujący się do wymarszu na krakowskich Oleandrach, pierwsi beliniacy w konnym szyku oraz Piłsudski ze sztabem przed pałacem gubernatorskim w Kielcach. Na tym ostatnim redakcja oznaczyła cyframi szefa sztabu, podpułkownika Kazimierza Sosnkowskiego, i dowódcę jazdy, Władysława Belinę.

Wojna polsko-bolszewicka na bieżąco

Rubryka „Walki z bolszewikami” to korespondencja z frontu pisana w trakcie walk. Do Bitwy Warszawskiej został jeszcze rok i czytelnicy nie wiedzieli, jak ta wojna się skończy. Korespondent pisze o dywizji litewsko-białoruskiej oraz o generałach Iwaszkiewiczu i Szeptyckim. Zdjęcia M. Jedlickiego pokazują batalion łódzkiego pułku strzelców, żołnierzy białostockich przy dawnych niemieckich zasiekach i oficerów grodzieńskiego pułku z majorem Bogatyrewiczem. Są też zdjęcia, których nie ma w podręcznikach: tatarski mułła z Nowogródka, który witał wkraczające wojsko polskie, odbiór jeńców bolszewickich (podpis wymienia Chińczyków i Żydów) i niemiecka ziemianka zamieniona na kwaterę polskich żołnierzy.

Państwo w budowie

Na zdjęciach z poświęcenia szpitala wojskowego na Mokotowie widać Helenę Paderewską i przemawiającego Naczelnika Państwa. Dalej notatka o nowym ministrze skarbu, dr. Leonie Bilińskim, z jego fotografią. Jest też relacja ze zjazdu oświatowego armii gen. Hallera, z grupowym zdjęciem uczestników na dziedzińcu Biblioteki Jagiellońskiej. Mowa w niej o przymusowej nauce dla żołnierzy-analfabetów i o kształceniu obywatelskim w wojsku. Do tego pierwszy kurs oficerów rachunkowych, czyli kadry administracji nowej armii, uwieczniony na dużej fotografii zbiorowej.

Europa po wojnie i życie Krakowa

Z zagranicy: plan odbudowy katedry w Reims ze zdjęciem świątyni sprzed zniszczenia i „Pomnik umarłych” pod Łukiem Triumfalnym w Paryżu. Z kraju: jubileusz o. Zygmunta Janickiego, prowincjała reformatów, wycieczka katolickiej młodzieży z Kielc do Krakowa i mecz Cracovii z wiedeńskim Sportklubem, wygrany 2:1. Przy relacji z meczu jest zdjęcie drużyny gości. Poza stronami na zdjęciach numer zawiera m.in. „Kronikę tygodniową” i odcinek powieści „Bez steru”.

Ostatnia strona i ślad dawnego czytelnika

Na ostatniej stronie są zagadki do nagrody. Ktoś w 1919 roku rozwiązał ołówkiem łamigłówkę „Bilety wizytowe” i wpisał pod wizytówkami „kapitan”, „major”, „jenerał”, „dobosz”. Obok lista nagrodzonych czytelników z Krakowa, Lwowa, Zakopanego i Wiednia.

Niżej reklamy dawnego Krakowa. Fabryka instrumentów chirurgicznych Stanisława Barana przy Sławkowskiej reklamuje się dużym rysunkiem mikroskopu. Jubiler z tej samej ulicy skupuje złoto, brylanty, zegarki i sztuczne zęby. Związek Katolickich Krawców zachęca, by „po drodze do Zakopanego” zamówić ubranie na miarę. Są też Kino Wanda przy św. Gertrudy, kursa prawnicze „Jus” i Loterya Klasowa z ciągnieniem w sierpniu 1919.

Numer kosztował 2 korony albo 1 markę 70 fenigów, a prenumeratę podano osobno dla Polski, Austrii i Niemiec. To przypomina, że w 1919 roku w kraju obowiązywało kilka walut naraz, a państwo dopiero scalało ziemie trzech zaborów.

Stan Papier pożółkły, typowy dla druku z tego okresu. Ślady użytkowania i drobne naddarcia na marginesach. Plama farby przy literze tytułu na okładce. Ołówkowe wpisy przy zagadce na ostatniej stronie. Egzemplarz kompletny, 12 stron.