Opis

Platona – Laches. Przełożył, wstępem, objaśnieniami i ilustracjami opatrzył Władysław Witwicki. Warszawa 1937. Wydawnictwo Sekcji Psychologicznej przy Zarządzie Głównym Towarzystwa Wiedzy Wojskowej. Skład: Główna Księgarnia Wojskowa. s. 95, ilustracje autora, okładka miękka oryginalna.

Przedwojenny Platon w przekładzie, na którym wychowały się trzy pokolenia polskich czytelników — w wydaniu o zaskakującym adresie wydawniczym.

Władysław Witwicki (1878 Lubaczów – 1948 Konstancin) to postać wyjątkowa: uczeń Kazimierza Twardowskiego, jeden z ojców polskiej psychologii, twórca teorii kratyzmu i teorii uczuć, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, historyk filozofii i sztuki — a przy tym czynny artysta. Jego przekłady Platona uchodzą do dziś za arcydzieło polskiej sztuki translatorskiej. Izydora Dąmbska pisała o nich, że to dzięki Witwickiemu Sokrates przestał być w Polsce papierowym wzorem cnót, a stał się żywym, bliskim człowiekiem. Polskie Radio nadawało adaptacje jego tłumaczeń w wykonaniu czołowych aktorów epoki.

Rzecz osobliwa i najciekawsza w tym tomiku: ilustracje wykonał sam tłumacz. Witwicki opatrywał swoje przekłady własnymi rysunkami — lekkimi, ironicznymi szkicami rozmówców Sokratesa — co czyni jego edycje ewenementem w skali europejskiej filologii klasycznej. Nie zdarza się często, by ten sam człowiek był psychologiem, filozofem, tłumaczem z greki i rysownikiem własnej książki.

Adres wydawniczy to drugi mocny punkt. Tomik ukazał się nie w serii Warszawskiego Towarzystwa Filozoficznego, gdzie Witwicki publikował większość dialogów (Menon 1935, Teajtet 1936, Charmides. Lizys 1937), lecz nakładem Sekcji Psychologicznej przy Zarządzie Głównym Towarzystwa Wiedzy Wojskowej, ze składem w Głównej Księgarni Wojskowej. Powód jest logiczny i piękny: Laches to dialog o męstwie. Sokrates rozmawia w nim z dwoma ateńskimi wodzami — Lachesem i Nikiaszem — próbując uchwycić, czym właściwie jest odwaga: czy wytrwałością, czy wiedzą o tym, co groźne, czy czymś jeszcze innym. Wojskowe towarzystwo oświatowe II RP wydało więc Platona jako lekturę dla oficerów, materiał do refleksji nad cnotą żołnierską. Tomik krążył zatem w obiegu wojskowym, a nie akademickim, i jest dziś rzadziej spotykany niż pozostałe przekłady Witwickiego.

Data też mówi swoje: 1937 rok, dwa lata przed wojną, w której kwestia męstwa przestała być tematem seminaryjnym.

Stan: okładka miękka oryginalna, przybrudzona, z naturalnymi śladami użytkowania. Ilustracje w tekście zostały pokolorowane przez dawnego właściciela. Blok kompletny, tekst czysty i czytelny. Stan ogólny dobry z zastrzeżeniami.