k173k173

Biblia Leopolity 1577 – Śmierć Saula na górze Gelboe – z dwoma drzeworytami

Koniec pierwszych i początek wtórych Ksiąg Królewskich na jednej karcie

395 

Na stanie

Dodaj do Ulubionych
Dodaj do Ulubionych

Opis

Zapraszam do zakupu szesnastowiecznej karty z polskiej Biblii Leopolity. Biblia to była pierwszym w historii drukowanym w całości przekładem Pisma Świętego na język polski. Prezentowany starodruk to fragment Biblii z 1577 roku.

BIBLIA LEOPOLITY

wydana w 1577

Karta 173

– dwa Drzeworyty –

To nie jest reprint!! Oryginalna karta, wiek: ponad 440 lat!

Co na karcie?

Zakres fragmentu: Pierwsze Księgi Królewskie 30:26 (koniec) – 31:13 oraz Wtóre Księgi Królewskie 1:1–11 (w dzisiejszych przekładach: 1 Księga Samuela 30–31 i 2 Księga Samuela 1)

Na tej karcie król Saul umiera dwa razy. Raz naprawdę, na zboczach Gelboe, z własnej ręki. Drugi raz w relacji obcego człowieka, który kłamie, bo liczy na nagrodę.

Strona pierwsza zaczyna się spokojnie, od listy miast judzkich, do których Dawid rozsyła łupy wzięte Amalekitom. To polityka w czystej postaci: przyszły król kupuje sobie wdzięczność starszyzny, zanim jeszcze tron zwolni się na dobre. Zaraz potem tekst przenosi nas na pole bitwy. Filistyni rozbijają Izraela, giną Jonatan, Abinadab i Melchisua, a strzelcy dopadają rannego Saula. Król prosi giermka o śmierć, bo boi się jednego: że wpadnie żywy w ręce „nieobrzezańców” i stanie się ich igraszką. Giermek nie ma odwagi podnieść ręki na pomazańca, więc Saul sam rzuca się na miecz, a sługa idzie za nim. Scenę tę pokazuje duży drzeworyt na środku strony – król nabity na własne ostrze na tle bitwy toczącej się w górach.

Druga strona domyka tragedię i od razu otwiera nową epokę. Filistyni obcinają Saulowi głowę, zbroję wieszają w świątyni Astarot, a ciało na murze Betsan. I wtedy pojawia się najpiękniejszy gest całej opowieści: mieszkańcy Jabes Galaad, których Saul przed laty uratował na początku swego panowania, idą całą noc, zdejmują ciała z murów i grzebią je z siedmiodniowym postem. Wdzięczność okazuje się silniejsza niż strach. Kilka linijek niżej drukarz zamyka pierwsze Księgi Królewskie i otwiera wtóre, zaznaczając w tytule, że Żydzi nazywają je Księgami Samuelowymi.

Pierwszy rozdział nowej księgi przynosi prawdziwy zwrot. Do Dawida przybiega młody Amalekita w podartym ubraniu, z prochem na głowie, i opowiada, że to on dobił Saula na jego prośbę. Na dowód przynosi koronę i naramiennik króla. Czytelnik wie już jednak z poprzedniej strony, że było inaczej. To zestawienie dwóch wersji jednej śmierci na awersie i rewersie tej samej karty jest świetną lekcją o tym, jak blisko władzy rodzą się kłamstwa: posłaniec przynosi insygnia i wymyśloną zasługę, licząc na łaskę następcy. Małe drzeworyt obok tekstu przedstawia właśnie ten moment – klęczącego posłańca przed Dawidem. Tekst urywa się, gdy Dawid rozdziera szaty w żałobie, a los Amalekity wciąż wisi w powietrzu.

Wierny zapis tekstu z karty:

Ostatni rozkaz króla (Kluczowy werset)
„Tedy rzekł Saul do kopienniká swego: Wyimi miecz swoy/ zábiyże mie/ by lepák nie przybiegli ći nieobrzezáńcy/ y niezábili mie/ nágráwáiąc sie ze mnie.” (Pierwsze Księgi Królewskie, rozdział 31, werset 4)

Koniec pierwszego króla Izraela
„Porwał tedy Saul miecz swoy/ y vpádł náń/ y przebodł sie. Co gdy vyźrzał kopiennik iego/ to iest/ że iuż vmárł Saul/ náległ tákież ná swoy miecz/ y vmárł z nim.” (Pierwsze Księgi Królewskie, rozdział 31, wersety 4–5)

Nocna wyprawa ludzi z Jabes
„wstáli wszyscy meżowie co mocnieyszy/ y szli cáłą noc/ y wźieli ćiáło Saulowe/ y ćiáłá synow iego z murow Bethsan” (Pierwsze Księgi Królewskie, rozdział 31, werset 12)

Relacja Amalekity
„Stoiąc tedy nád nim zábiłem go: bom baczył że iuż żyw bydź niemogł po onym vpadku. Y wźiąłem korone ktora byłá ná głowie iego/ y zápone z rámieniá iego/ y przyniosłem to do ćiebie páná moiego.” (Wtóre Księgi Królewskie, rozdział 1, werset 10)

***

Wymiary karty ca. 31 x 21 cm,,

Do karty wystawiony będzie Certyfikat Autentyczności, z pieczątką mojego Antykwariatu + pocztówka z alfabetem gotyckim ułatwiająca rozczytanie tekstu..

Stan karty dobrze widać na zdjęciach – karta ma reperowane ubytki. Poza tym standardowe przybrudzenia, naddarcia krawędzi.