Opis

PIĘCIOKSIĄG MOJŻESZA (תּוֹרַת מֹשֶׁה)

w przekładzie i z objaśnieniami Dr. J. Cylkowa

Kraków, Nakładem Tłumacza, w Drukarni Józefa Fischera, 1895 Komplet 5 tomów w jednym woluminie (Genesis, Exodus, Kapłańska, Liczb, Powtórzonego Prawa)

Jedno z najważniejszych dzieł polskiego przekładoznawstwa biblijnego XIX wieku — tłumaczenie Tory dokonane przez rabina Izaaka Cylkowa, historycznie pierwszy polski przekład Pięcioksięgu Mojżeszowego sporządzony bezpośrednio z oryginału hebrajskiego, a nie — jak wszystkie wcześniejsze polskie tłumaczenia ksiąg Starego Testamentu — za pośrednictwem łaciny.

O tłumaczu: Izaak Cylkow (ur. 11 stycznia 1841 w Bieżuniu, zm. 1 grudnia 1908 w Warszawie) – polski rabin i kaznodzieja, tłumacz Biblii hebrajskiej z języka hebrajskiego na polski.

Tłumaczenie Tory – pierwszych pięciu ksiąg Bibili Hebrajskiej, będącej absolutnym fundamentem Judaizmu – było najważniejszym przedsięwzięciem warszawskiego rabina. I oto w roku 1895 w Krakowie ukazuje się dzieło „Pięcioksiąg Mojżesza”, które „tłomaczył i podług najlepszych źródeł objaśnił, Dr I. Cylkow”. Książka została wydana „Nakładem Tłomacza”.

Tora Cylkowa jest historycznie pierwszym Polskim przekładem Pięciu Ksiąg Mojżeszowych dokonanym z hebrajskiego oryginału. Wszystkie poprzedzające tłumaczenia pierwszych ksiąg „Starego Testamentu” – jak nazywane są te księgi przez chrześcijan – oparte były o tłumaczenia z łaciny. W tym kontekście, wielkość dzieła Cylkowa jest nie do przecenienia.

Czesław Miłosz twierdził, że jest to przekład zarówno poetycko bardzo piękny, jak i niezwykle wierny (co bardzo rzadko idzie w parze). Według Miłosza, Cylkow starał się, gdzie tylko to było możliwe, zachować kolejność słów oryginału. Miłosz zauważa też, że Cylkow, »wrażliwy na modulację hebrajskiej frazy, nieco inaczej kształtuje werset niż czynią to Biblie, zarówno katolickie jak i protestanckie, zawsze… ulegające wpływowi składni łacińskiej«.

Opis egzemplarza:

Oprawa: półskórek z epoki, ładny stan, niewielkie otarcia.

Stan zachowania: ogólnie dobry+.

Egzemplarz sygnowany przez tłumacza: na stronie „Uwagi wstępne” znajduje się wydrukowana klauzula wydawcy: „Egzemplarze niezaopatrzone podpisem tłomacza prawnie poszukiwane będą” — zabezpieczenie przed nielegalnymi przedrukami, typowe dla ówczesnych wydań publikowanych nakładem własnym autora (a to wydanie ukazało się właśnie „Nakładem Tłomacza”). Bezpośrednio pod klauzulą widnieje odręczny podpis atramentem, zgodny z zapowiedzianym mechanizmem autoryzacji.

Proweniencja: na karcie tytułowej widoczna dodatkowo owalna pieczątka własnościowa poprzedniego właściciela: „Stanisław Loewenstein, Zawiercie” (z numerem katalogowym prywatnej biblioteki).  Rzadka pozycja dla kolekcjonerów judaików, historii przekładu biblijnego i polskiej kultury żydowskiej XIX wieku.

Tora w przekładzie Izaaka Cylkowa