Opis

ANDERSEN Hans Christian – Baśnie. Zbiorowe wydanie baśni Andersena. Tom I–VI (komplet). Warszawa – Kraków 1931. Wydawnictwo J. Mortkowicza, T-wo Wydawnicze w Warszawie. Druk. Naukowa Tow. Wyd. Format 12×18 cm. s. [2] k., XI, 251, [4]; [2] k., 250, [5]; [2] k., 246, [6]; [2] k., 248, [3]; [2] k., 252, [3]; [2] k., 252, [4]. Oprawa wydawnicza, płótno czerwone.

To wydanie stoi u początku polskiego Andersena, jakiego znamy do dziś. Przekładu dokonali Stefania Beylinówna i Stanisław Sawicki, a ich tłumaczenie – uzupełnione po wojnie przez Jarosława Iwaszkiewicza – stało się podstawą kanonicznej edycji z 1956 roku i przez pół wieku kształtowało brzmienie „Małej syrenki”, „Królowej Śniegu” i „Brzydkiego kaczątka” w polszczyźnie. Tom pierwszy otwiera wstęp Beylinówny.

Sześć tomów to nie wybór najpopularniejszych baśni, lecz zbiór obejmujący cały ich zasięg – od utworów znanych każdemu dziecku po rzeczy rzadko wznawiane i pisane wyraźnie dla dorosłych. Spis tomu czwartego daje o tym dobre pojęcie: „Wiatr opowiada o Waldemarze Daae i o jego córkach”, „Głębia dzwonu”, „Dziecięca paplanina”, „Szybkobiegacze”, „Na podwórku”, „Pod wierzbą”, „Lodowa dziewica”, „Ślimak i krzew róży”, „Żuk”, „Dziewczyna, która podeptała chleb”, „Motyl”, „Bałwan ze śniegu”, „Stary ma zawsze słuszność”, „Kamień mądrości”, „Strażnik Ole”, „Dziecko w grobie”, „Błędne ognie są w mieście”, „Sznur pereł”.

Firmował rzecz Jakub Mortkowicz, wydawca o najwyższych ambicjach typograficznych w międzywojennej Polsce, człowiek, który wydawał Żeromskiego, Staffa, Leśmiana i Tuwima, a książkę traktował jako przedmiot do zrobienia porządnie. Rok 1931 był ostatnim rokiem jego życia – zmarł 9 sierpnia 1931 roku, a wydawnictwo przejęła po nim żona Janina. Sygnet oficyny, kłos z inicjałami J M, widnieje na kartach tytułowych wszystkich tomów.

Oprawy wydawnicze zasługują na osobne zdanie. Czerwone płótno, na licach złocone i ślepo tłoczone napisy oraz bogata ramka z bluszczu i kwiatowego bukietu, na grzbietach złocone tytulatury i numeracja tomów. Komplet ustawiony na półce daje efekt, dla którego zbiera się takie edycje.

Stan: otarcia płótna i niewielkie naderwania przy krawędziach grzbietów, grzbiety w różnym stopniu przybrudzone i wypłowiałe. W tomach I i VI nowe wyklejki. Bloki zwarte, papier czysty, tekst w pełni czytelny. W sumie ładny, zwarty komplet w oprawach wydawniczych.

Sześciotomowe komplety tej edycji trafiają się rzadko – pojedyncze tomy wędrowały po domach i biblioteczkach dziecięcych i rozchodziły się osobno. Pozycja dla kolekcjonerów wydawnictw Mortkowicza, zbieraczy dawnej książki dziecięcej i dla tych, którym zależy na pierwszym pełnym polskim wydaniu baśni w przekładzie Beylinówny i Sawickiego.