Opis

[ECHARD Laurence] – [SIARCZYŃSKI Franciszek, tłum.]
Dykcyonarzyk geograficzny, czyli opisanie krolestw, prowincyi, miast, biskupstw, xięstw, hrabstw, margrabstw, portow, fortec y innych mieysc znacznieyszych w czterech częściach świata. Po Angielsku napisany przez Pana Echarda, z trzynastey Edycyi Angielskiey na Francuzki ięzyk przełożony, powiększony i poprawiony przez X. Vosgien, nakoniec z osmey Francuzkiey Edycyi w Polskim wydany ięzyku, z dodatkiem zaszłych odmian i umieszczeniem wielu Miast i Prowincyi Polskich. Tom III.
W Warszawie, w Drukarni Piotra Dufour Drukarza J.K.Mci, 1783.

Kieszonkowa encyklopedia świata z czasów Stanisława Augusta. Słownik geograficzny angielskiego historyka Laurence’a Echarda krążył po Europie w dziesiątkach wydań, a do Polski trafił przez francuską przeróbkę sygnowaną nazwiskiem Vosgien. Na polski przełożył go ksiądz Franciszek Siarczyński, historyk i geograf, później pierwszy dyrektor Zakładu Narodowego im. Ossolińskich. Polski wydawca nie ograniczył się do przekładu: dopisał mnóstwo haseł o miastach i ziemiach Rzeczypospolitej, z odległościami liczonymi w milach od najbliższych większych miejscowości. Druk wyszedł spod pras Piotra Dufoura, francuskiego drukarza sprowadzonego do Warszawy przez księcia Adama Czartoryskiego.

Tom trzeci zamyka alfabet, a jego końcówka to w dużej części hasła z ziem Rzeczypospolitej: Zwoleń, Żydaczów, Żytomierz, Żywiec, Żyrowice z Bazylianami i „cudownym obrazem” Matki Boskiej. Obok haseł z geografii starożytnej i biblijnej (Gaza, Gomora, Galacja) sąsiadują krótkie noty o rzekach oraz łacińskie nazwy miast z ich współczesnymi odpowiednikami, np. Gedanum – Gdańsk, co czyniło z tomu praktyczną pomoc dla czytelnika dawnych autorów.

Po literze Z następują „Przydatki i poprawy”, czyli hasła uzupełnione już w trakcie druku. Jest tu między innymi Andrychów, przedstawiony jako prężny ośrodek tkacki:

„ANDRYCHOW, lub Jędrychow, m. w Krakowskim, zalecone fabryką liczną obrusów, dreliszków, płócienek &c. Liczy na 600. rzemieślników nieustannie nad warsztatem pracuiących, około zaś 500. iest takich, którzy gotową robotę po Polszcze, Szląsku, Moskwie, Prusiech, Saxonii &c. rozwożą.”

Tom III (z 3). Stron 218, 16, 67 oraz karty nieliczbowane. Format ok. 19 cm. Oprawa kartonowa. Na karcie tytułowej dawne sygnatury, zapiski i okrągła pieczątka. Pod koniec tomu ślady przebarwienia.