Opis

ROCZNIK TOWARZYSTWA NAUKOWEGO Z UNIWERSYTETEM JAGIELLOŃSKIM ZŁĄCZONEGO – Oddział Nauk Moralnych, zeszyt II, Kraków 1852

Zeszyt wydawnictwa, z którego wyrosła późniejsza Akademia Umiejętności. Towarzystwo Naukowe Krakowskie powstało w 1815 roku przy Uniwersytecie Jagiellońskim, na wzór warszawskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk, a w 1872 roku przekształciło się w Akademię Umiejętności – dzisiejszą Polską Akademię Umiejętności. Przez ponad pół wieku jego „Rocznik” był jednym z głównych miejsc, gdzie krakowscy uczeni ogłaszali swoje prace po polsku.

Rok 1852 to czas szczególny. Kraków od kilku lat należał do Austrii, uniwersytet znajdował się pod silną presją władz, a polscy profesorzy walczyli o miejsce dla języka i nauki polskiej. Zeszyt otwiera sprawozdanie z działalności Towarzystwa za rok 1851/52, odczytane na publicznym posiedzeniu 25 października 1852 roku przez prezesa, prof. Józefa Majera. Majer, lekarz i antropolog, dwukrotny rektor UJ, wspomina tu, że po złożeniu urzędu rektora chciał już oddać przewodnictwo w Towarzystwie, ale został na prośbę następcy. Dwadzieścia lat później to on doprowadził do powstania Akademii Umiejętności i został jej pierwszym prezesem.

Zawartość zeszytu:
J. Majer – Zdanie sprawy z czynności Towarzystwa Naukowego z Uniwersytetem Jagiellońskim złączonego, dokonanych w r. 1851/52
ks. W. Serwatowski – Pogląd na dzieje rodu ludzkiego ze stanowiska chrześcijańskiego
M. Koczyński – O dowodach w prawie karnem austriackiem
K. Mecherzyński – O wymowie politycznej w Polsce
J. K. Steczkowski – Rys życia Karola Hubego, prof. matematyki w Uniwersytecie Jagiellońskim
J. Zielonacki – Jakie ma znaczenie w prawie rzymskiem podział posiadania na: possessio civilis i naturalis?

Na szczególną uwagę zasługuje rozprawa Koczyńskiego o nowym austriackim procesie karnym. Autor omawia tymczasową ustawę z 1850 roku, która kazała sędziom orzekać według własnego przekonania, bez sztywnych reguł dowodowych, i odnotowuje świeżą zmianę: patentem z 31 grudnia 1851 roku zniesiono sądy przysięgłych. To zapis prawa pisanego na gorąco, w pierwszych latach neoabsolutyzmu. Obok niego Mecherzyński pisze o polskiej wymowie politycznej, a Steczkowski wspomina Karola Hubego, matematyka i dawnego prezesa Towarzystwa. Rozprawa Zielonackiego to wykład prawa rzymskiego prowadzony w dyskusji z Savignym.

Pozycja dla kolekcjonerów krakowianów i dawnych czasopism naukowych, historyków prawa, historyków Uniwersytetu Jagiellońskiego i nauki polskiej XIX wieku.

Opis egzemplarza:
Kraków 1852, w Drukarni Uniwersytetu. Strony 135–272 (paginacja ciągła rocznika). Format 22,5 x 15 cm. Oryginalna niebieska okładka papierowa z ozdobną ramką typograficzną. Część kart nierozcięta. Miejscowe przebarwienia papieru. Stan ogólny dobry.

Tytuł aukcji to tytuł jednego z artykułów (zobacz foto)