Ambroży Grabowski – Kraków i jego okolice, wyd. II, Kraków 1830
Przewodnik po Krakowie z czasów Wolnego Miasta585 zł
Dostępny – 1 egzemplarz
Opis
„Trwaią niewzruszone sciany
W całey ieszcze sile swoi;
Siodmy wiek miia stargany,
A uparty kamień stoi.”
(Franciszek Karpiński, „Podróż do Krakowa”, 1788)
Ambroży Grabowski – Kraków i jego okolice, opisał historycznie. Wydanie drugie. W Krakowie, nakład i druk Józefa Czecha, 1830.
Przewodnik po Krakowie z czasów Wolnego Miasta, kiedy Wawel stał opuszczony, a klejnoty koronne od trzydziestu pięciu lat leżały w Prusach. Na końcu książki Grabowski przedrukował spis tych klejnotów. Według nagłówka spisano je w skarbcu na Zamku krakowskim, a „przez rząd woyskowy pruski w r. 1795 zabrane i uwiezione zostały”.
Autor był krakowskim księgarzem i zbieraczem pamiątek, który znał miasto kamień po kamieniu. W przedmowie pisze, że pierwsze wydanie z 1822 roku przyjęto dobrze, więc drugie wydaje „z znaczną poprawą i powiększeniem”, żeby zachęcić Polaków „do bliższego poznania starożytney kraiu stolicy”.
Zaczyna od legendy: Krakus, smocza jama pod Wawelem, Kraków u Ptolemeusza jako Carrodunum. Potem kronika miasta, statystyka Wolnego Miasta Krakowa, rynek, Sukiennice, ulice i przedmieścia, Akademia z biblioteką, ogrodem botanicznym i obserwatorium, Zamek. Kościoły są opisane po kolei, ponad trzydzieści, a obok nich wykaz kościołów już zburzonych.
Druga połowa wyprowadza za miasto: Łobzów, kopiec Kościuszki, Bielany, Tyniec, Kalwaria, Krzeszowice, Tęczyn, Ojców, Pieskowa Skała. Do Wieliczki autor schodzi pod ziemię i opisuje wydobycie soli. Z Tatr przywozi Morskie Oko i Czarny Staw.
Na koniec dorzucił teksty dawniejsze: wiadomość o Krakowie Tadeusza Czackiego, „Podróż do Krakowa i iego okolic” Franciszka Karpińskiego z 1788 roku, pisaną jako list do księżnej Barbary Sanguszkowej, i listy Anny Jagiellonki.
Na karcie tytułowej drzeworyt z orłem z Kaplicy Zygmuntowskiej, naprzeciw motto z Franciszka Dionizego Kniaźnina: „O mury święte! z kąd oblask korony / Na wszystkie w koło rozsuwał się strony”.
Oprawa: z epoki, grzbiet ze złoconymi liniami i pomarańczowym szyldzikiem z napisem „Opis Krakowa”, okładziny oklejone marmurkowym papierem.
Stan: oprawa otarta, szyldzik z ubytkiem, narożniki wytarte. Papier pożółkły, z zaciekami i zabrudzeniami, zwłaszcza na ostatnich kartach. Szycie widoczne przy karcie tytułowej.
















