Opis

BIBLIA GDAŃSKA 1823 – LIST ŚW. PAWŁA DO RZYMIAN

Królewiec, Drukarnia Degen – fragment rzadkiego, przełomowego wydania

[Biblia Gdańska]. List Świętego Pawła Apostoła do Rzymian. Fragment Nowego Testamentu z wydania:

Biblia to iest Wszystko Pismo Swięte Starego i Nowego Przymierza, według edycyi Biblii Gdańskiéy w Roku 1632 wydanéy ułożone, a teraz dla Pożytku Zborów Polskich Ewangielickich podług Biblii Berlińskiéy w Roku 1810 wydanéy na nowo przedrukowane.

Królewiec 1823, w Drukarni Degen.

Oferowany fragment obejmuje List św. Pawła Apostoła do Rzymian, pochodzący z Nowego Testamentu słynnego królewieckiego wydania Biblii Gdańskiej z 1823 roku. Zachowane są oryginalne strony 183–198, czyli 8 kart pochodzących z egzemplarza wydanego ponad 200 lat temu. Początkowa s. 182 oraz końcowa s. 199 zostały wtórnie uzupełnione reprodukcjami, dzięki czemu fragment tworzy zamkniętą całość odpowiadającą Listowi do Rzymian. Papierowa okładka oraz reprodukcja karty tytułowej są współczesnymi uzupełnieniami.

Jest to fragment bardzo interesującego i ważnego w dziejach polskiej Biblii wydania. Edycja królewiecka z 1823 r. opierała się na Biblii Gdańskiej z 1632 r. oraz na wydaniu berlińskim z 1810 r. Pełny Nowy Testament tego wydania liczył 317 stron i 3 strony dodatków, a całość drukowano w Królewcu w oficynie Degena. Egzemplarz tego wydania znajduje się m.in. w zbiorach Biblioteki Poznańskiego Towarzystwa Przyjaciół Nauk.

Szczególną cechą wydania z 1823 roku jest jego typografia. Była to pierwsza Biblia Gdańska, w której porzucono tradycyjne pismo gotyckie na rzecz antykwy, czyli pisma łacińskiego zbliżonego do używanego współcześnie. W literaturze przedmiotu podkreśla się, że właśnie od tego wydania zaczął kształtować się nowoczesny model edytorski Biblii Gdańskiej.

Edycja ma również znaczenie jako ostatnie znane pełne wydanie Biblii Gdańskiej drukowane w Królewcu — mieście niezwykle ważnym dla historii polskiego protestantyzmu i polskiego drukarstwa religijnego. Wcześniejsze królewieckie wydania Biblii Gdańskiej ukazywały się m.in. w 1738 i 1779 r.; po edycji z 1823 r. centrum drukowania polskiej Biblii Gdańskiej przeniosło się do innych miast, m.in. Wrocławia, Poznania, Lipska i Berlina.

Sam List do Rzymian należy do najważniejszych tekstów Nowego Testamentu i do najbardziej wpływowych pism św. Pawła. Oferowany fragment jest więc interesujący nie tylko jako ponad dwustuletni druk, lecz także jako namacalny fragment jednego z kluczowych etapów historii polskiego przekładu i druku Biblii.

Stan: oryginalne s. 183–198 w stanie jak na fotografiach; naturalne ślady wieku. S. 182 i 199 – reprodukcje. Wtórna papierowa oprawa z reprodukcją karty tytułowej. Oryginał z 1823 r. stanowi 8 kart / 16 stron.