Opis

DLA NAJBIEDNIEJSZYCH DZIECI WARSZAWY – Warszawa 1910, druk „Polaka-Katolika”, z ulotką

„Panowie i Panie! błagamy – sierotom grosz rzućcie litośnie”. Tak zaczyna się wierszowana prośba w imieniu dziewczynek z przytułku w Oryszewie pod Żyrardowem. Broszura z 1910 roku to druk ulotny, który miał trafić do ofiarodawców i przekonać ich do wsparcia sierocińca. Dziś jest bardzo bezpośrednim świadectwem warszawskiej biedy i dobroczynności z czasów zaboru rosyjskiego.

Przytułek założyła Siostra Matylda, od kilkudziesięciu lat kierowniczka warszawskiego Biura Nędzy Wyjątkowej przy ulicy Tamka. Najpierw wynajmowała dla sierot kolonię w Radziwiłłowie, potem kupiła w Oryszewie dwa duże domy z piętnastoma morgami ziemi i ogrodem. W jednym mieszkały dziewczynki, drugi przeznaczono dla starców i kalek, których nie mogły przyjąć przepełnione warszawskie szpitale.

Tekst broszury opisuje codzienne życie przytułku, a fotografie je pokazują. Dziewczynki w fartuszkach pasą gęsi, bawią się w kole na podwórzu, pozują przed domem. Przytułek miał się utrzymywać możliwie sam: z gęsi zbierano pierze na pościel, a same gęsi szły na targ do Warszawy, hodowano świnie i króliki, które dwa razy w tygodniu podawano dzieciom na obiad. Praca przy drobiu i trzodzie była też nauką gospodarstwa dla wychowanek, które miały kiedyś zarabiać na siebie same.

Do broszury dołączona jest ulotka „Najbiedniejsze dzieci z Warszawskiej Nędzy w przytułku w Oryszewie”, z fotografią grupową sierot z siostrami i opiekunkami oraz zdjęciem domu sierot. Ulotka podaje, że w przytułku mieszkały wówczas czterdzieści dwie sierotki, i zawiera adres, na który należało kierować ofiary.

Pozycja dla kolekcjonerów varsavianów, druków ulotnych i dawnej fotografii, dla badaczy historii dobroczynności, opieki nad dziećmi i dziejów okolic Żyrardowa.

Opis egzemplarza:
Warszawa 1910, druk „Polaka-Katolika”, ul. Piękna 1. 16 stron, format podłużny, fotografie w tekście. Oryginalna okładka miękka z fotografią dziewczynki. W komplecie jednokartkowa ulotka, druk „Polaka-Katolika”, ul. Trębacka 11, składana. Na okładce numer zapisany ołówkiem.