Opis

Karta z Cosmografii Munstera , XVI-wiek.

Karta pochodzi z jednego z najważniejszych dzieł renesansowej nauki – Cosmographii Sebastiana Münstera. Jest to monumentalna, bogato ilustrowana encyklopedia świata, która w XVI wieku stanowiła kompendium wiedzy o geografii, historii i przyrodzie. Te karty pochodzą z niemieckojęzycznego wydania (prawdopodobnie z połowy XVI wieku, ok. 1550–1578 r.), o czym świadczy czcionka gotycka (fraktura) oraz numeracja stron: 957 i 958.

strona 957: Początki chrześcijaństwa w Danii

Ta strona skupia się na historii północnych rubieży ówczesnego świata oraz misjach chrystianizacyjnych.

• Margrabiowie Szlezwiku: Środkowy tekst zatytułowany „Von Marggrauen zu Schleszwick” opisuje dzieje margrabiów Szlezwiku, regionu na pograniczu dzisiejszych Niemiec i Danii.

• Chrystianizacja: Dolna część strony, pod nagłówkiem „Wie Dennmarck vollkommenlich zu Christen glauben kommen”, opisuje proces nawracania Duńczyków na wiarę chrześcijańską.

• Postacie historyczne: Tekst wspomina m.in. św. Ansgara („Anscharium”), arcybiskupa Hamburga, znanego jako „Apostoł Północy”.

• Ilustracja: Miedzioryt (lub drzeworyt) przedstawia postać szlachcica lub rycerza w stroju z epoki, co miało wizualizować czytelnikowi typowego władcę lub urzędnika opisywanych ziem.

strona 958: Królowie Danii i Skandynawii

Strona ta kontynuuje wątek historyczny, koncentrując się na władcach duńskich i ich wzajemnych sporach.

• Kanut Wielki: W tekście i na marginesach pojawia się postać „Canutus der gros” (Kanut Wielki) – potężnego władcy, który władał Danią, Anglią i Norwegią.

• Wielki rozłam: Sekcja zatytułowana „Grosse zwyetracht in Dennmarck” opisuje czasy wielkiego niepokoju i walk o sukcesję między dwoma królami.

• Sytuacja polityczna: Autor wspomina o podziale królestw między spadkobierców, wymieniając imiona takie jak Haraldus czy Sueno (Swen Widłobrody).

• Ilustracja: Drzeworyt przedstawia Ukrzyżowanie Chrystusa. Choć tekst dotyczy królów, w tamtym czasie ilustracje religijne często pojawiały się w rozdziałach dotyczących historii chrześcijańskich monarchów, aby podkreślić boskie źródło ich władzy lub nawiązać do ich pobożności.

Dzieło Münstera było „internetem” XVI wieku – to stąd Europejczycy dowiadywali się, jak wyglądają i skąd pochodzą inne narody. Tekst jest pisany wczesnonowo-wysoko-niemieckim, co w połączeniu z charakterystyczną szatą graficzną czyni te karty pięknym przykładem wczesnego drukarstwa europejskiego.