Biblia Brzeska  – drugi (po katolickiej Biblii Leopolity) przekład całości Pisma Świętego na język polski, dokonany przez polskich kalwinów w 1563.

Oferujemy autentyczną kartę z Biblii Brzeskiej — drugiego (po katolickiej Biblii Leopolity) kompletnego przekładu Pisma Świętego na język polski, dokonanego przez polskich kalwinów i wydanego 4 września 1563 roku w Brześciu Litewskim, pod patronatem księcia Mikołaja Radziwiłła Czarnego.

To jeden z pierwszych na świecie nowożytnych przekładów całej Biblii z języków oryginalnych — hebrajskiego i greckiego (posiłkowano się też łaciną). Jej twórcy zastosowali nowatorską metodę: oddawali sens zdania, a nie tłumaczyli „słowo w słowo”, dzięki czemu tekst czyta się wyjątkowo potoczyście. Napisana piękną, dojrzałą XVI-wieczną polszczyzną, uchodzi za jedno z najznakomitszych literacko tłumaczeń swojej epoki — jej język chwalił m.in. Aleksander Brückner za czystość i zrozumiałość. Niezależnie od dawnych sporów wyznaniowych, w jednym zgadzają się niemal wszyscy: to arcydzieło polskiego słowa.

A przy tym — wielka rzadkość. Wydrukowano ją w nakładzie zaledwie ok. 500 egzemplarzy i nigdy nie wznowiono w całości. Co więcej, syn fundatora, nawrócony przez jezuitów na katolicyzm Mikołaj Krzysztof Radziwiłł „Sierotka”, jako pokutę „za grzechy ojca-heretyka” wykupywał i niszczył egzemplarze dzieła — większość z nich uroczyście spalił na rynku w Wilnie, nie szczędząc na ten cel ogromnej sumy (wedle przekazów 5000 dukatów). Resztę pochłonęła kontrreformacja. Do dziś na całym świecie ocalało zaledwie kilkadziesiąt egzemplarzy, a kompletne dzieło jest praktycznie nieosiągalne.

Dlatego każda oryginalna karta Biblii Brzeskiej to nie zwykły fragment druku, lecz namacalny okruch legendy — kawałek złotego wieku polskiej kultury, renesansu i reformacji oraz świadectwo pozycji, jaką Rzeczpospolita zajmowała wówczas w Europie. To rzadka okazja, by posiąść cząstkę księgi, której w całości nie sposób już kupić.

Karta zachowana w stanie dobrym+ (ślady niewielkiego przebarwienia na bocznym wewnętrznym marginesie). Wymiary karty 38 x 25 cm. Rzadkość!

Co znajduje się na karcie

Księga proroka Izajasza, rozdz. 46 (od końcówki w. 4) – 48 (do w. 19). Karta sygnowana paginacją „List 373″.

Karta prowadzi czytelnika przez trzy potężne wątki proroctwa: bezsilność bożków babilońskich noszonych na ramionach, upadek samej Babilonii oraz gniewno-czułe wezwanie Boga skierowane do upartego Izraela.

Sercem karty jest cały rozdział 47 – prześmiewczy lament nad stolicą ówczesnego świata. Prorok każe dumnej władczyni zejść z tronu w pył: „Pánno corko Babilońská zstąp á vsiądz w prochu / siedz ná ziemi„. Babilon, który chełpił się w sercu „Ja iestem á niemász iney nád mie„, w ciągu jednego dnia traci wszystko – wdowieństwo i sieroctwo spadają nań razem, a astrologowie, czarownicy i ci, „co sie po gwiazdách znáczą„, nie zdołają go ocalić.

W rozdziale 48 przemawia sam Bóg, i to słowami, które weszły do kanonu najmocniejszych zdań Pisma: „Oto wypłáwilem ćie / ale nie iáko srebro / wybrałem ćie w piecu vtrapienia” oraz „Ja iesthem Ja pierwszy y ia ostáteczny” – formuła powtórzona później w Apokalipsie (Alfa i Omega). Pada tu również jeden z najpiękniejszych obrazów proroctwa: „O byzes był słuchał przykazánia mego / tedyby pokoy twoy był iáko rzeká„.

Dodatkowym atutem są drukowane glosy na marginesach. „Ptaka od wschodu” z rozdz. 46 odnoszą one wprost do Cyrusa, a pychę i upadek Babilonu wiążą z 18. rozdziałem Apokalipsy – dokładnie tam, gdzie „królowa” mówi, że nie zazna wdowieństwa. Oba rozdziały (47 i 48) otwierają ozdobne drzeworytowe inicjały.