Opis

BIBLIA LEOPOLITY

wydana w 1577

Modlitwa Manassessa króla + I Księga Ezdraszowa +  rozdział 1 ks. II ezdraszowej

Kompletna Księga z szesnastowiecznej Biblii Leopolity.

Karty 268-274  (7 kart, czternaście stron tekstu).

Kronika Odbudowy: Powrót z Babilonu i płacz nad fundamentami Biblia Leopolity (1577) – I Księga Ezdrasza

W tym rzadkim, XVI-wiecznym starodruku otwieramy jeden z najważniejszych rozdziałów w historii biblijnej. Mamy przed oczami dokument wielkiego przełomu: moment, w którym imperium perskie pozwala Żydom wrócić do domu po 70 latach Niewoli Babilońskiej.

Nie jest to jednak nudny rejestr. Obserwujemy tu logistykę cudu – transport tysięcy złotych naczyń świątynnych, które wcześniej zrabował Nabuchodonozor, a teraz oddaje je król Cyrus. Jesteśmy świadkami dramatycznych scen pod Ścianą Płaczu, zanim ta jeszcze powstała – widzimy moment wylewania fundamentów pod Drugą Świątynię, gdzie radosne okrzyki młodych mieszały się z głośnym szlochem starców, pamiętających dawną potęgę Salomona.

Język Biblii Leopolity – starszy od powszechnie znanego przekładu Wujka – nadaje tym wydarzeniom surowy, dostojny charakter. Mamy tu do czynienia z polszczyzną, która dopiero kształtowała się literacko, co czyni lekturę fascynującą podróżą filologiczną. To opowieść o ruinach, złocie i mozolnym dźwiganiu narodu z kolan.

Wybrane cytaty z Księgi:

1. Wielka polityka i edykt Cyrusa (Bóg daje władzę imperiom) Ten fragment to historyczny fundament powrotu Żydów. Król perski przyznaje, że jego władza pochodzi od Boga Izraela.

To mówi Cyrus krol Perski: Wszystkie państwa ziemi dał mi Pan, Bóg niebieski, i ten mi rozkazał abym mu zbudował dom w Jeruzalem, które jest w Żydostwie. (I Ezdrasz, Rozdział 1, werset 2)

2. Łzy starców (Wzruszająca scena przy fundamentach) Jeden z najbardziej ludzkich momentów w Biblii. Młodzi cieszą się z budowy, ale starcy, którzy widzieli pierwszą, wspaniałą Świątynię, płaczą widząc skromność nowej.

A wielu z kapłanów i z Levitów, i przednich ojców i starców, którzy widzieli kościoł pierwszy (…) płakali głosem wielkim: a wiele ich krzycząc z radości podnosili głos. (I Ezdrasz, Rozdział 3, werset 12)

3. Wstyd Ezdrasza (Modlitwa pokutna) Reakcja proroka na wieść o tym, że lud po powrocie znów zaczął grzeszyć. To klasyka modlitwy wstawienniczej w bardzo archaicznym brzmieniu.

Boże mój, sromam się i wstydzę podnieść oblicza mego do ciebie: bo nieprawości nasze rozmnożyły się nad głowę, a grzechy nasze urosły aż do nieba. (I Ezdrasz, Rozdział 9, werset 6)

Skrucha Króla-Czarnoksiężnika: Modlitwa Manassesa Biblia Leopolity (1577) – Dodatek do II Księgi Paralipomenon

Odkrywamy tu jeden z najbardziej poruszających, a często zapomnianych tekstów starożytności. Modlitwa Manassesa to krótki, ale niezwykle potężny poemat pokutny. Przypisywana jest królowi Manassesowi – władcy, który w biblijnej historii zapisał się jako jeden z największych grzeszników, parający się czarną magią i przelewający niewinną krew.

Mamy tu rzadką okazję przeczytać tekst, w którym ten dumny tyran, zakuwany w łańcuchy w niewoli babilońskiej, „zgina kolana swego serca” przed Bogiem. W starych drukach, takich jak Biblia Leopolity, modlitwa ta pełniła funkcję liturgiczną – była wzorem tego, jak wielki grzesznik może wrócić do łaski. Język XVI-wiecznej polszczyzny nadaje temu wyznaniu winy niezwykłą głębię i pokorę, której brakuje współczesnym tłumaczeniom.

Dla kolekcjonera jest to dowód na to, jak wyglądał kanon biblijny przed wielkimi zmianami reformacyjnymi – tekst ten znajduje się bezpośrednio po opisie upadku Jerozolimy, stanowiąc duchowy most do Księgi Ezdrasza.

Kluczowy cytat (Pokora tyrana):

Jest to najsłynniejszy fragment tej modlitwy, zawierający piękną metaforę duchową (zginanie kolan serca), która weszła do klasyki literatury chrześcijańskiej.

A teraz skłaniam kolana serca mego, prosząc od ciebie dobroci. Zgrzeszyłem Panie, zgrzeszyłem, i nieprawość moją ja znam. Proszę, prosząc cię Panie: odpuść mi, odpuść mi, a nie zatracaj mnie z nieprawościami moimi. (Adres: Modlitwa Manassesa, koniec II Księgi Paralipomenon)