Opis

Pierwsze polskie wydanie jednej z najważniejszych powieści XX wieku. Warszawa 1956, Państwowy Instytut Wydawniczy, przekład Alfreda Liebfelda – ten sam, który do dziś wznawiają kolejne oficyny, choć powstał siedemdziesiąt lat temu.

Data ma tu znaczenie większe niż zwykle. „Grona gniewu” wyszły w Ameryce w 1939 roku i natychmiast stały się skandalem: książkę palono publicznie w Kalifornii, usuwano z bibliotek, a autora oskarżano o komunizm. Do Polski trafiła dopiero w roku 1956 – w roku Poznańskiego Czerwca i Października, kiedy nagle zrobiło się miejsce na literaturę amerykańską. Powód był oczywiście podwójny: dla cenzury Steinbeck był bezpieczny, bo pokazywał kapitalizm od strony eksmisji, traktorów burzących chałupy i głodu w kraju obfitości. Dla polskiego czytelnika był czymś zupełnie innym – pierwszym od lat głosem z Zachodu, który mówił o zwyczajnych ludziach bez propagandowej maski. Sześć lat później Steinbeck dostał Nobla.

Sama powieść nie zestarzała się ani trochę. Rodzina Joadów, wypędzona z dzierżawy w Oklahomie przez suszę i bank, pakuje na rozklekotanego hudsona cały dobytek i rusza szosą 66 do Kalifornii, obiecanej im na ulotkach werbunkowych. To, co znajdują na miejscu – obozowiska, płacę spadającą z każdą kolejną falą przybyszów, sady pilnowane przez strzelby – Steinbeck opisał tak, że książka do dziś bywa czytana jako reportaż. Między rozdziałami o Joadach biegną krótkie rozdziały o niczyich: o żółwiu przechodzącym przez drogę, o pomarańczach polewanych naftą, żeby głodni ich nie zjedli. To właśnie te wtręty zrobiły z powieści obyczajowej dzieło, po które sięga się co pokolenie od nowa.

Osobno warto spojrzeć na okładkę. Czerwień, ręcznie rysowany, chwiejny napis STEINBECK u góry i ciężki, drukarski „Grona gniewu” na dole – to typografia z najlepszego okresu polskiej szkoły graficznej, projektowana jak plakat, a nie jak sztampowa obwoluta.

Warszawa 1956, Państwowy Instytut Wydawniczy. Stron 663. Format 13,5 × 21 cm. Oprawa broszurowa, okładka wydawnicza. Przekład Alfred Liebfeld.

Stan zachowania

Okładka oryginalna, miękka, z podklejonymi rozdarciami i przetarciami krawędzi oraz narożników, widoczne zagniecenia i ubytki barwnej powłoki wzdłuż zagięć. Blok kompletny, zszyty, papier z charakterystycznym dla tego rocznika zażółceniem. Egzemplarz czytany, w stanie odpowiadającym wiekowi i typowi oprawy.