Opis

BIBLIA LEOPOLITY 1577,  karta 429

Zakres fragmentu: Księga Jezusa Syracha 34:30 (koniec) – 37:12 (numeracja rozdziałów i wersetów według karty, zgodna z Wulgatą)

Ta karta mówi o pieniądzach, ofierze, kobietach i fałszywych przyjaciołach – czyli o wszystkim, co najbardziej sprawdza człowieka. Syrach pisze jak ktoś, kto długo obserwował ludzi i niewiele go już dziwi.

Strona pierwsza zaczyna się od bezlitosnego porównania. Kto myje się po dotknięciu zmarłego, a potem znów go dotyka, nic nie zyskał. Tak samo człowiek, który pości, a potem wraca do tych samych grzechów. Rozdział 35 rozwija tę myśl w cały mały traktat o religijności. Prawdziwą ofiarą jest trzymanie się przykazań i odstąpienie od niesprawiedliwości, a nie sam dym nad ołtarzem. Najbardziej zaskakuje ton: Bogu należy dawać z pogodną twarzą i z radością, bo skąpy, ponury dar nic nie jest wart. Zaraz potem tekst staje po stronie najsłabszych. Pan nie patrzy na pozycję człowieka, słucha sieroty i wdowy, a łzy spływające po policzkach wdowy wznoszą się aż do nieba i obciążają tego, kto je wywołał. Rozdział kończy piękne porównanie Bożego miłosierdzia do chmury deszczowej w czasie suszy.

Rozdział 36 otwiera żarliwa modlitwa za Izraela. To niemal psalm: prośba, by Bóg pokazał swoją moc obcym narodom, zmiażdżył głowy wrogich książąt i zlitował się nad Jeruzalem. Po tym podniosłym wołaniu Syrach nagle schodzi na ziemię i przechodzi do rad bardzo praktycznych. Dobra żona to według niego początek dobrobytu, pomoc i oparcie, a dom bez niej jest jak pole bez płotu, które każdy może rozgrabić. Mężczyzna bez gniazda błąka się od miasta do miasta i nikt mu nie ufa.

Końcówka karty to rozdział 37, jedna z najbardziej trzeźwych lekcji o przyjaźni w całej Biblii. Każdy twierdzi, że jest przyjacielem, ale wielu jest nim tylko z nazwy. Towarzysz cieszy się z tobą w dobrych czasach, a w złych staje przeciw tobie. Syrach radzi też ostrożność wobec doradców, bo każdy doradca myśli najpierw o sobie. Tekst urywa się w pół słowa przy przestrodze przed rozmową z bezbożnikiem.

Wierny zapis tekstu z karty:

O dawaniu z radością „W káżdym datku ochotną vkaż twarz twoie/ á z rádośćią poświecay dźieśięciny twoie.” (Rozdział 35, werset 11)

Łzy wdowy (Kluczowy werset) „A zaż łzy wdowy ná iágody* nie płyną/ á wołánie iey ná tego ktory ie wywodźi? Abowiem z iágody wstępuią áż do niebá”(Rozdział 35, wersety 18–19)

*W dawnej polszczyźnie „jagody” to policzki. Łzy wdowy spływają więc po twarzy w dół, a mimo to wznoszą się aż do nieba i stają się skargą przeciw temu, kto je wywołał. Ten sam fragment w angielskiej Biblii Douay-Rheims, przełożonej, podobnie jak Leopolita, z łacińskiej Wulgaty: „Do not the widow’s tears run down the cheek, and her cry against him that causeth them to fall? For from the cheek they go up even to heaven” (Ecc. 35:18–19).

Miłosierdzie jak deszcz
„Sliczne iest miłosierdźie Boże czásu zásmucenia/ iáko obłok dżdżowy czásu suchośći.” (Rozdział 35, werset 26)

Dom bez gospodyni
„Gdźie niemász płotu/ będźie rozdrapieżono imienie: á gdźie niemász niewiásty/ płácze potrzebny.” (Rozdział 36, werset 27)

Przyjaciel na dobre czasy
„Towárzysz będźie sie weselił z przyiaćielem w poćiechách/ á czásu zásmucenia będźie mu przećiwnikiem.” (Rozdział 37, werset 4)