Opis

WESELE — Stanisław Wyspiański

Wydanie czwarte uzupełnione, Kraków 1908 — pierwsze pośmiertne wydanie Wesela, z trzema scenami nigdy wcześniej nieobecnymi w dramacie

W tym egzemplarzu Wesele zabrzmiało po raz pierwszy w pełnym brzmieniu, jakie pierwotnie wymyślił mu Wyspiański.

Pierwsze wydanie Wesela ukazało się w 1901 roku — i przez siedem lat, w trzech kolejnych edycjach, drukowano je w tym samym, „okrojonym” kształcie. Wyspiański przed oddaniem rękopisu do druku usunął z dramatu trzy sceny, mimo że uznawał je za część utworu — własnoręcznie oznaczył je zieloną kredką w manuskrypcie i zachował w swojej tece. Sam rękopis Wesela zniszczył po wydrukowaniu, ale te trzy karty ocalił.

Wyspiański zmarł 28 listopada 1907 roku. Niniejsze wydanie czwarte, datowane 1908, jest pierwszym pośmiertnym wydaniem Wesela — i pierwszym, w którym trzy „odzyskane” sceny zostały włączone do tekstu samego dramatu.

Co zawiera „uzupełnienie”:

• „Scena 12″ — pierwotnie spisana na karcie 34 rękopisu; należy do aktu I, między scenę 8 a kolejne;
• „Scena 14″ — spisana na kartach 36–37 rękopisu; również do aktu I;
• „Scena 44″ — spisana na trzech kartach (119–121); należy do aktu II, między scenę 19 a 21.

Sceny zostały oznaczone w druku numerami stron rękopisu Wyspiańskiego oraz nazwiskami osób występujących, a redaktor odróżnił je od tekstu kanonicznego, ujmując nagłówki w nawiasy i klamry. Po raz pierwszy w ogóle ukazały się drukiem kilka miesięcy wcześniej, na łamach krakowskiej „Krytyki” (1908, rocznik X, zeszyt I, s. 8–11), w niewielkim artykule pod tytułem „Z »Wesela« (fragmenty)” — ale dopiero to wydanie książkowe włącza je we właściwe miejsca dramatu.

Druk i uzupełnienie przeprowadził Adam Chmiel (1865–1934) — przyjaciel Wyspiańskiego od czasów gimnazjalnych, archiwista miasta Krakowa, doradca poety przy Bolesławie Śmiałym, model kilku jego portretów. To samo wspólnictwo intelektualne, które w latach 1924–1929 zaowocowało pięciotomowymi Dziełami Wyspiańskiego pod redakcją Chmiela i Tadeusza Sinki. Dla badaczy Wyspiańskiego nazwisko Chmiela na karcie redakcyjnej Wesela z 1908 roku to gwarancja, że tekst odzyskanych scen przeszedł przez ręce człowieka, który znał warsztat poety jak nikt.

O egzemplarzu: Książka zachowała oryginalną przednią okładkę wydawniczą ze słynnym secesyjnym kwiatem zaprojektowanym przez Wyspiańskiego oraz monogramem „SW” — jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów graficznych polskiej Młodej Polski. Tom oprawiono dodatkowo we ozdobną oprawę introligatorską — z dekoracyjną motywem w stylu sztuki ludowej (czerwona płaszczyzna w czarne, geometryczne motywy zygzaków, koron i koronkowych obrzeży). Połączenie oryginalnej obwoluty wydawniczej z solidną oprawą introligatorską czyni egzemplarz zarówno trwałym, jak i kompletnym pod względem typograficzno-edytorskim.

Stan ogólny dobry/dobry- (zapiski ołówkiem, drobne przybrudzenia w tekście gdzieniegdzie)