Opis

Paprocki Bartosz. Gniazdo cnoty, Zkąd Herby Rycerstwa sławnego Królestwa Polskiego, Wielkiego Księstwa Litewskiego, Ruskiego, Pruskiego, Mazowieckiego, Żmudzkiego, y inszych Państw do tego Królestwa należących Książąt y Panów, początek swoy maią.

Kraków 1578. Druk A. Piotrkowczyka.

Rzadka okazja nabycia jednego z filarów staropolskiej kultury piśmienniczej — pierwodruku Gniazda cnoty, dzieła które stało się podwaliną polskiej heraldyki i genealogii rodowej, ofiarowanego przez autora królowi Stefanowi Batoremu.

Paprocki zgromadził tu rozległą wiedzę o historii i pochodzeniu szlacheckich rodzin Rzeczypospolitej, wzbogacając wywody rodowodowe podobiznami panujących. Ikonografia dzieła jest imponująca: setki rycin przynoszą wizerunki władców — od legendarnego Lecha, przez Władysława Jagiełłę, Zygmunta II Augusta i Henryka Walezego, aż po Stefana Batorego — a obok nich pojawia się domniemany portret Jana Kochanowskiego. Osobna część poświęcona jest Gedyminowi i dynastii litewskiej. Tekst przynosi również opisy wojskowych dokonań Mikołaja Radziwiłła i Romana Sanguszki, zamknięte rejestrem herbów i rejestrem władców.

Wartość artystyczna tomu dorównuje jego znaczeniu historycznemu. Całość liczy ponad 3000 drzeworytów — część z nich przypisywana jest samemu Paprockiemu — tworzy jeden z najokazalszych programów ilustracyjnych polskiego renesansowego drukarstwa, osadzony w najlepszej tradycji europejskiej sztuki drzeworytniczej XVI stulecia.

Egzemplarz niekompletny — zachowane ok. ¾ dzieła (332 z 432 stron), oprawa XIX wiek., karta tytułowa w postaci barwnego faksymile z 1898 r. Wymiary 27 x 18 cm. Miejscami zabrudzenia., ślady zacieku i uzupełnienia. kart, stan ogólny dobry minus.  Dla kolekcjonera, genealoga czy badacza: nawet niepełny, pierwodruk z 16 wieku, liczący blisko 450 lat jest dziś jednym z większych rarytasów na rynku antykwarycznym.